Oorsprong van het Nederlands Bonte Schaap.

Nederland kent een reeks verenigingen rond schapen — vaak verbonden aan een bepaald ras of aan een stamboek. Voor het bonte schaap ontbrak zo’n verband lange tijd. Toen in 1998 het scrapie­bestrijdingsprogramma startte, gingen veel stamboeken actief op scrapie-resistentie fokken. Bij gebrek aan een fokkerijvereniging voor bonte schapen werd een grote groep fokkers geconfronteerd met een zeer beperkte beschikbaarheid van resistente bonte dekrammen.

Bij de zoektocht daarnaar sprak een aantal fokkers de wens uit om een fokvereniging op te richten. In de zomer van 2005 plaatste één fokker in het blad Het Schaap een advertentie om de belangstelling te polsen. Zes fokkers kwamen samen in een werkgroep; de eerste bespreking vond plaats op 13 december 2005.

Geen ras, maar een soort — met grote variatie in verschijning én in fokideaal.

Al snel werd geconcludeerd dat bonte schapen geen ras zijn maar een soort, met veel variatie in zowel verschijningsvorm als fokideaal. Een stamboek beginnen was daarmee geen optie; er werd gekozen voor een fokkerijvereniging. Een terugkerende zorg was de inteelt: veel toen gebruikte bonte dekrammen stamden af van slechts drie fokkers, wier dieren onderling al verwant waren.

Na aandacht in Het Schaap van mei 2006 kwamen op 14 juni 2006 ruim zestig belangstellenden samen in Haastrecht. Er bleek voldoende draagvlak. Op 2 oktober 2006 vond de oprichtingsvergadering plaats en werd de vereniging statutair gevestigd — met 47 leden.

Sinds juni 2019 houdt de vereniging een individuele dieradministratie bij, primair om afstamming en de Scrapie-status op dierniveau vast te leggen. Per 1 augustus 2023 is het Nederlands Bonte Schaap formeel erkend als ras (NBS); eind 2023 kwam daar een stamboek bij, gevoerd door de NSFO.